<!-- wp:heading -->
<h2>Priapizm, priapizmin diaqnostikası, müayinəsi, ilkin yardım və müalicəsi. </h2>
<!-- /wp:heading -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>Priapizm nədir ?</strong><strong></strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Priapizm, priapizmin diaqnostikası, müayin\si,  uroloji  praktikada təcili müdaxilə  tələb edən xəstəliklərdən biri olub cinsiyyət üzvünün cinsəl oyanma və əlaqədən asılı olmadan 4 saatdan artıq sərtləşmiş vəziyyətdə qalmasıdır.  </p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Normada cinsiyyət üzvünün sərtləşməsi cinsiyyət üzvünün venoz qanla dolması, qapaq aparatının adekvat fəaliyyəti nəticəsində cinsi əlaqə davam edən müddətdə venoz qaçağın olmaması və əlaqə bitdikdən sonra isə venoz qanın boşalması hesabına baş verir. Priapizmdə bu mexanizm pozulduğuna görə sertləşmə uzun müddət davam edərək cinsiyyət üzvündə ağrının yaranmasına və qidalanmanın pozulmasına səbəb olur.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p> <strong>Priapizmin hansı tipleri vardır ?</strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Priapizmin 3 tipi vardır;</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:list -->
<ul><li>&nbsp;işemik priapizm (zəif axımlı),</li><li>qeyri-işemik priapizm (yüksək axımlı),
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;</li><li>tekrarlayan &nbsp;&nbsp;priapizm &nbsp;</li></ul>
<!-- /wp:list -->

<!-- wp:list {"ordered":true} -->
<ol><li><strong>Zəif axımlı (işemik) Priapizm:</strong></li></ol>
<!-- /wp:list -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>&nbsp;Ən çox rast gəlinən priapism tipi olub cinsiyyət
üzvünə qan axımının çox olması ilə xarakterizə olunur. Cinsiyyət üzvünün qan
dövranı kəskin şəkildə pozulduğuna görə və qan axını dayanaraq durğunluq
yarandığına görə cinsiyyət üzvündə kəskin ağrı əmələ gəlir. Bu xəstələrə 4 saat
ərzində təcili yardım göstərilməlidir</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>2) Yüksək axımlı (qeyri-işemik) Priapizm:</strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Priapizmin bu növü əsasən aralıq və ya penis bölgəsinə
olan travma ilə əlaqədar yaranır. Cinsiyyət üzvünün venoz və arterial damarları
arasında yaranan əlaqə -fistul cinsiyyət üzvünün qanla dolmasına və sərtləşməyə
səbəb olur.Lakin qan dövranı ciddi şəkildə pozulmadığına göörə bu tipdə
cinsiyyət üzvündə ağrı olmur.&nbsp; </p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>3)Tekrarlayan Priapizm:</strong><strong></strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>&nbsp;Təkrarlayan &nbsp;&nbsp;priapizm, işemik priapizmin az &nbsp;görülen bir növü olub oraqvari hüceyrə &nbsp;anemiyası &nbsp;olan xəstələrdə sıx &nbsp;görülür. Epizodik şəkildə qısa müddətli işemik priapism tutmaları olur. Amma müalicə olunmazsa tutmalar daha tez tez baş verir və müddət uzanmış olur. </p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>Priapizmin səbəbləri nələrdir ?</strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>&nbsp;Priapizmin səbəbləri müxtəlif olduğu kimi onu törədən səbəblər də müxtəlifdir. Qeyri işemik priapizmdə &nbsp;əsas səbəb aralıq və penis nahiyəsinə olan &nbsp;travmalar olduğu halda işemik priapizmdə səbəblər çox müxtəlifdir. Bu səbəbləri Aşağıdakı qaydada qruplaşdırmaq olar.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:list {"ordered":true} -->
<ol><li><strong>Qan xəstəlikləri</strong></li></ol>
<!-- /wp:list -->

<!-- wp:list -->
<ul><li>oraqvari hüceyrə&nbsp;anemiyası &nbsp;bu xəstələrin&nbsp; 42% &nbsp;de priapizm görülür.</li><li>Leykozlar</li><li>Talassemiya, multiple myeloma kimi diğər qan xəstəlikləri</li></ul>
<!-- /wp:list -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>2.<strong><em>Priapizme səbəb &nbsp;olan dərmanlar</em></strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:list -->
<ul><li>&nbsp;Cinsi zəifliyin müalicəsi üçün istifadə edilən dərmanlar</li><li>&nbsp;Antidepressantlar ilaçlar: Floksetin (prozak), &nbsp;&nbsp;sertralin</li><li>&nbsp;&nbsp;Hipertoniyanını müalicəsində istifadə olunan Alfa blokatorlar: &nbsp;&nbsp;&nbsp;Prazosin, terazosin, tamsulosin, doksazosin</li><li>Antipsixotik dərmanlar:  hydroxyzine, risperidone (Risperdal), olanzapine (Zyprexa), lithium, clozapine, chlorpromazine ve thioridazine</li><li>·&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Hormonlar: Testosteron, gonadotropin releasing hormon</li><li>·&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Diqqət əksikliyində istifadə olunan dərmanlar</li></ul>
<!-- /wp:list -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong><em>3.Bir sıra həşaratların və ilan
sancması</em></strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong><em>4.Sinir sisteminin və onurğa
beyninin &nbsp;şişləri</em></strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong><em>5. Prostat vəzi xərçəngi</em></strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>Priapizmin diaqnostikası necə aparılır?</strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Priapizmin doğru müalicəsi və doğru ilkin yardımın
göstərilməsi üçün diaqnoz doğru qoyulmalı və priapizmin tipi
müəyyənləşdirilməlidir. Bu xəstələrin diaqnostikası üçün xəstələrdən doğru və
ətraflı anamnez toplanmalıdır. Xəstənin aldığı travma, istifadə etdiyi dərmanlar,
keçirdiyi xəstəliklər və müayinələr bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu
eyni zamanda priapizmin hansı tipdə olduğunu müəyyən etməyə imkan verir. </p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Diaqnostikada qanın analizi, qan qazlarının təyini və lazım gələrsə sidiyin və qanın toksikoloji analizi aparılmalıdır. Xəstəliyin diaqnostikasında rəngli Doppler müayinə xüsusi yer tutur. Priapizmin işemik və ya qeyri işemik olduğunu ayırd etməyə imkan verir.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>Priapizmin &nbsp;müalicəsi:</strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Priapizmin tiplərinə görə müalicəsi də fərqlidir.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>1)<strong>Zəif axımlı priapizm</strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p> Zəif axımlı priapismdə dərhal müdaxilə edilməlidir əks təqdirdə bu davamlı cinsi zəifliyə səbəb ola bilər. Bu tip priapizmdə yardımın mahiyyəti penisdə qalan qanın boşaldılması və  fizioloji məhlulla yuyulmasıdır.Bununla yanaşı cinsiyyət üzvünə xüsusi dərmanlar yeritməklə (fenilefrin , adrenalin və s)  cinsiyyət üzvünün boşalmasına cəhd göstərilir. </p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Venoz qanın boşaldılması məqsədilə yoğun diametrli iynə və şprisdən və ya bu effekt verməzsə cərrahi müdaxilədən istifadə edilməlidir. Bu şunt texnikləri adlanmaqla müxtəlifdir. Bunların mahiyyəti cinsiyyət üzvünün başından skalpellə deşərək cinsiyyət üzvünün başı ilə mağaralı cisimlər arasında əlaqə yaradılır. Bu üsullar effect vermədikdə isə proksimal şunt deyilən və əmliyyatla icra edilən şunt növləri də vardır ki bunlar mağaralı cisimlərlə vena və ya süngəri cisim arasında icra edilir. </p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Uzun müddətli priapizmlərdə penil protezin qoyulması da
digər müalicə üsulu hesab edilir.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><em>&nbsp;</em><strong>2)Yüksək axımlı priapizm</strong><strong></strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Bu tip priapizmdə cinsiyyət üzvünün qan dövranı kəskin
pozulmadığına və ağrı olmadığına görə təcili yardım göstərməyə ehtiyac olmur.
Bəzən öz-özlüyünə keçə bilir. Penis kökünə buz qoymaq və soyuq kompres qoymaq
çox zaman faydalı olur. Embolizasiya yəni arteriya və vena arasında əlaqənin
kəsilməsi və ya cərrahi müdaxilə ilə qan dövranın bərpası bu tip priapizmdə
əsas müalicə üsuludur.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>&nbsp;Priapizmin ağırlaşmaları nədir?</strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Priapizmin işemik tipi cinsiyyət üzvündə ciddi qan dövranı
pozğunluğuna səbəb olduğuna görə erkən yardım göstərilməzsə davamlı cinsi pozğunluğuun
yaranmasına səbəb olur. Buna görə də 1 saatdan artıq ereksiya hallarında
gecikmədən uroloqa müraciət etmək bunun profilaktikası üçün çox mühümdür.</p>
<!-- /wp:paragraph -->