<!-- wp:heading -->
<h2><strong>Böyrək daşları</strong>, lazerlə parçalanması. </h2>
<!-- /wp:heading -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Böyrək daşları adının ifadə etdiyi kimi mübadilə pozğunluğu nəticəsində böyrəkdə - kasacıq və ya ləyəndə yaranan müxtəlif ölçülü daşlardır. Bir böyrəkdə və ya hər iki böyrəkdə rast gəlinməklə fərqli lamətlərin və şikayətlərin yaranmasına səbəb olur. Yetkin şəxslərdə və hətta uşaqlarda   yarana bilir. Əsasən 40-60 yaşlarda daha çox rast gəlinir. </p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:image {"align":"right","id":1099,"width":403,"height":296,"sizeSlug":"large"} -->
<div class="wp-block-image"><figure class="alignright size-large is-resized"><img src="https://sidikkanali.az/wp-content/uploads/2022/01/böyrək-daşların-lazerlə-parçalanması..jpeg" alt="Böyrək daşları, lazerlə parçalanması. " class="wp-image-1099" width="403" height="296"/><figcaption>Dr Vahid İsmayılov.</figcaption></figure></div>
<!-- /wp:image -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>&nbsp;Böyrək daşlarının əlamətləri nələrdir? </strong><strong></strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Böyrək daşlarının əlamətləri və bu xəstələrin şikayətləri
daşların sayından, yerindən və ölçüsündən asılı olaraq müxtəlifdir. Qeyd etmək
lazımdır ki, böyrək daşlarında xəstələrin şikayətlərinin səbəbi daşın sidik
axımına maneçilik törətməsi ilə əlaqədardır. </p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Sidik yollarının daşları əsasən Aşağıdakı şikayətlərin yaranmasına səbəb olur.<strong>Ağrı</strong>: Daşlar əsasən sidik axarına düşən zaman sidik axımını kəskin pozmaqla kəskin ağrıların yaranmasına səbəb olur. Sdidik yollarını tıxayan bu daşlar kiçik ölçülərdə olduğu zaman ( 5-6 mm) sərbəst xaric olduğu halda böyük daşlar xaric olmayaraq ciddi fəsadların yaranmasına səbəb olur. </p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Ağrı əsasən qəflətən baş verməklə qabırğaaltı nahiyədən başlayaraq önə doğru ötürülür. Sidik axarının aşağı hissəsində olan daşlar ağrı ilə yanaşı tez tez sidik ifrazı ilə müşayiət olunur. </p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>Sidikdə qanın olması</strong> daşın selikli qişanı
zədələməsi ilə əlaqədardır. &nbsp;</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>Qusma ve ürək bulanma</strong> xüsusilə kəskin
böyrək sancıları zamanı çox rast gəlinir..</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>&nbsp;<strong>Sidik ifrazı zamanı &nbsp;yanma hissi
sidiyə infeksiya qoşulduqda rast gəlinir</strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Böyrək daşlarına parallel olaraq infeksiyanın qoşulması sidiyin
bulanıqlaşmasına hərarətə və üşütməyə səbəb olur..</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>&nbsp;Sidik axarlarının və ya tək böyrəyi olan xəstələrdə&nbsp; sidik axarlarının tıxanması kəskin <strong>böyrək çatışmazlığına</strong> səbəb olur.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>Böyrək daşlarının
yaranma səbəbləri nələrdir?&nbsp; </strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Böyrək daşları yaranma mexanizminə görə çox mürəkkəb
xəstəliklərə aiddir. Xəstəliyin əmələ gəlməsində bir sıra orqanların
pozğunluğunun, mineral mübadilə pozulmalarının, genetik səbəblərin,
qidalanmanın və digər faktorların çox böyük rolu vardır.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>Yetərsiz miqtarda maye
qəbulu</strong>: Az maye qəbulu
xüsusən daş əmələ gəlməyə meylli olan xəstələrdə əsas risk faktorlarından
biridir. Az maye qəbulu sidiyin qatılaşmasına və kristallaşmanın artması ilə
daşların yaranmasını artırır. Az maye qəbulu sidiyin turşuluğunu artırmaqla
daşın yaranmasını stimulə edir.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>&nbsp;<strong>Cinsiyyət</strong>: kişilərdə daş xəstəliyi kişilərə nisbətən daha çox rast
gəlinməkdədir.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>Genetika</strong>: Ailədə fərdlərdən
birində xüsusən valideynlərdə daşın olması digərlərində daşın yaranma riskini
artırır. Sdiditn daşları məhz genetic pozğunluqlar nəticəsində yaranır.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Daha önce böyrək daşı yaranmış xəstələr təkrar daş yaratmağa
daha meyllidir. &nbsp;</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Qidalanma &nbsp;böyrək
daşlarının yaranmasında əsas səbəblərdən biridir. Az maye qəbulu, duz,
şəkər&nbsp; və proteinlərin bol qəbul edilməsi
&nbsp;daşların yaarnmasında mühüm yer tutur.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Həzm&nbsp; sistemi əmeliyyatı keçirmiş
insanlarda bu xəstəliyin&nbsp; ortaya çıxma nisbəti
artmakdadır.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Tək böyrək bu xəstəliyin &nbsp;yaranma&nbsp; riskini çoxaldır.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Sidikdə &nbsp;sistin, oksalat,
kalsiyum ve ya sidik turşusunun miqdarının &nbsp;artması &nbsp;&nbsp;da böyrək daşlarının yaranma ehtimalını
artırır.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>&nbsp;Sidik yolu infeksiyası
keçirmiş şəxslərdə, Kron xəstəliyi, hiperparatiroidizm, medüller süngeri
böbrek, renal tübüler asidoz ve dent xəstəliyi kimi &nbsp;&nbsp;xəstəliklər
də bu xəstəliyin yaranma riskini artırır.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>D vitamini ve kalsium həbləri istifadə etmək böyrək daşı riskini
artırır.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>Böyrək daşlarının
hansı növləri vardır:</strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:list {"ordered":true} -->
<ol><li><strong>Kalsium oxalat:</strong>&nbsp;Ən
     çox rast gəlinən böyrək daşlarından olub sidikdə kalsiumun və okslat
     turşusunun birləşməsi nəticəsində yaranır . okslatların bol qəbulu, az
     maye qəbulu və kalsium mübadiləsinin pozulması nəticəsində sidikdə
     kalsiumun miqdarının artması bu daşların yaranmasının əsas səbəbi hesab
     olunur.</li></ol>
<!-- /wp:list -->

<!-- wp:list {"ordered":true} -->
<ol><li><strong>Urat daşları:</strong>&nbsp;sidiyin
     turşuluğunun artması əsas səbəb hesab edilir , bu daşlar turş mühitdə
     yaranır. Uratlarla zəngin qidalar məsələn bol ət qəbulu və&nbsp; urat mübadiləsinin pozulması digər
     səbəblərdir. &nbsp;</li><li><strong>Struvit daşları və ya mərcanvari daşlar:</strong>&nbsp;bunlar infeksiya
     daşlarıdır. Sidiyin qələviləşməsi və bu daşları yaradan infeksiyalar
     (klebsiella, proteus) mərcanvari daşların yaranmasına səbəb olur.</li><li><strong>Sistin:</strong>&nbsp;uşaqlarda
     daha çox rast gəlinir və irsi xarakterli olub sistin mübadiləsinin
     yaranması nəticəsində formalaşır.</li></ol>
<!-- /wp:list -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>Böyrək daşlarının
diaqnostikası?&nbsp; </strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>&nbsp;Böyrək daşlarının
diaqnostikasında müxtəlif instrumental və labaoratror müayinə üsulları tətbiq
edilir.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>Qan Testi </strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Böyrək daşlarının diaqnostikasında qanın müayinəsi xüsusi yer
tutur. Mineral mübadilə pozğuluqları əsas yer tutduğuna görə qanda bu mubadilə
məhsullarının və mineralların təyini çox vacibdir.Qanda kalsiumun , uratların,
oksalatın, sidik cövhərinin miqdarı bu xəstələrdə əksər hallarda yüksək olur</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>Sidik Testi </strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Bu müayinə sayesinde sidikdə infeksiya ve qan varlığı təspit
edilə bilir. Sidiyin turşuluğunun&nbsp; aşağı
olması urat daşlarının, çox olması isə mərcanvari da.ların yaranma riskinin
yüksək olmasını göstərir. Sidiyin əkilməsi isə mikrobların varlığını və daşın
yaranmasında infeksiyanın rolunu aydınlaşdırmağa imkan verir</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>Görüntüləmə üsulları </strong> &nbsp;Böyrək daşlarının yerini , ölçüsünü və xarakterini dəqiqləşdirmək üçün müxtəlif müayinə üsullarından istifadə edilir.Bu baxımdan USM roentgen və kompüter tomoqrafiya daha önəmli yerə sahibdir. </p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:image {"align":"right","id":1100,"width":296,"height":296,"sizeSlug":"large"} -->
<div class="wp-block-image"><figure class="alignright size-large is-resized"><img src="https://sidikkanali.az/wp-content/uploads/2022/01/böyrək-daşların-lazerlə-parçalanması1.jpeg" alt="Why Do Kidney Stones Cause Pain? | Kidney Stone Evaluation And Treatment  Program" class="wp-image-1100" width="296" height="296"/><figcaption>Dr Vahid İsmayılov.</figcaption></figure></div>
<!-- /wp:image -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>Kompüter tomoqrafiya</strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Daşların müayinəsində əsas müayinə üsulu olub kiçik daşlar da daxil olmaqla bütün daşların yerini sayını, ölçüsünü və sıxlığını təyin etməyə imkan verir. Böyrəklərlə yanaşı digər orqanlar haqqında bilgi verir. Kontrast maddə vurulmaqla və ya birbaşa film çəkilir. </p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>Ultrasəs müayinəsi </strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:image {"align":"right","id":1101,"width":310,"height":231,"sizeSlug":"large"} -->
<div class="wp-block-image"><figure class="alignright size-large is-resized"><img src="https://sidikkanali.az/wp-content/uploads/2022/01/böyrək-daşların-lazerlə-parçalanması2.jpeg" alt="Böyrək daşları, lazerlə parçalanması. " class="wp-image-1101" width="310" height="231"/><figcaption>Dr Vahid İsmayılov.</figcaption></figure></div>
<!-- /wp:image -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
Ucuz və əlverişli müayinə olub qısa zamanda yuxarı sidik yollarının
genişlənməsi, 0.5 sm dən böyük daşlarının varlığını təyin etməyə imkan verir.
Zərərsiz olması, hətta hamilə qadınlarda istifadəsinin mümkün olması üstün
xüsusiyyətləri hesab edilir. Müalicə zamanı dinamik müşahidə aparmağa imkan
verir.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>Böyrək daşlarının profilaktikası necə aparılır? </strong> Böyrək daşları və onların yaranma səbəbləri müxtəlif olduğuna görə onların profilaktikası və bu baxımdan pəhriz və qıdalanma xarakteri də fərqlidir. </p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:image {"id":1102,"width":419,"height":280,"sizeSlug":"large"} -->
<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img src="https://sidikkanali.az/wp-content/uploads/2022/01/böyrək-daşların-lazerlə-parçalanması3.jpeg" alt="Böyrək daşları, lazerlə parçalanması. " class="wp-image-1102" width="419" height="280"/></figure>
<!-- /wp:image -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Gün ərzində &nbsp;yeterli miqdarda su qəbulu böyrək daşlarının
önlenmesi baxımdan çox mühümdür. Gün ərzində 3 litr sidik xaric olunacaq
miqdarda maye qəbul etmək tövsiyə edilir. </p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>&nbsp;Quru ve isti iqlimdə
yaşayan şəxslər, isti şəraitdə işləyən işçilər və çox tərləyən şəxslər xüsusilə
bol maye qəbul etməlidir &nbsp;&nbsp;</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Gün ərzində duzun miqdarının azaldılması daşların yaranmasını
azaltmaqla ürək damar xəstəliklərinin yaranmasını da azltmaqdadır.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Kalsium oksalat &nbsp;&nbsp;daşı olan xəstələrin yalnız kalçsiumu
azaltması tövsiyə edilir.Kalsium dişlər və sümüklər üçün zəruri olduğuna görə
tamamen &nbsp;&nbsp;kesilmesi doğru &nbsp;deyildir. &nbsp;&nbsp;Bu xəstələr;
ıspanak, badam, yer fıstığı, kaju, fındıq, buğda kəpeği, ku &nbsp;çilyələk, şokolat, kofedən çəkinməlidirlər. </p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Xörək duzu və zülal istifadəsinin –pendir, ət, balıq azaldılması isə urat daşlarının profilaktikası üçün çox önəmlidir. Heyvani qidalar purinlərlə zəngindir, və sidiyin turşuluğunu artırmaqla daşların yaranmasına səbəb olur. Bol meyvə tərəvəq yemək sidiyin turşuluğunu azaltmaqla daşların yaranma riskini azaldır. </p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>Böyrək daşları nə
zaman əməliyyat olunmalıdır?</strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:image {"id":1103,"width":370,"height":248,"sizeSlug":"large"} -->
<figure class="wp-block-image size-large is-resized"><img src="https://sidikkanali.az/wp-content/uploads/2022/01/böyrək-daşların-lazerlə-parçalanması4.jpeg" alt="Dr Vahid İsmayılov." class="wp-image-1103" width="370" height="248"/><figcaption>Dr Vahid İsmayılov.</figcaption></figure>
<!-- /wp:image -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Kiçik ölçülü böyrək
daşları (5-6mm) düşmə ehtimalı 70-80%dir. Bol maye qəbulu, ağrıkəsicilər və
antibiotiklər verməklə 7-10 gün ərzində daşları düşürmək&nbsp; mümükündür </p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Aşağıdakı hallarda böyrək daşlarına müdaxilə etmək zərurəti
yaranır.</p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:list -->
<ul><li>Sidik axarına daş düşmüş tək böyrək</li><li>Hər iki sidik axarının daşı </li><li>Şiddetli &nbsp;&nbsp;ağrı ve infeksiyaya sebep olan böyrək daşları</li><li>Düşmesi mümkün olmayacak qədər böyük olan böyrək &nbsp;daşları</li><li>Qanamaya səbeb olan böyrək daşları</li><li>&nbsp;Tam tıxanmaya səbep olan daşları.</li></ul>
<!-- /wp:list -->

<!-- wp:paragraph -->
<p><strong>Böyrək
və sidik axarı daşlarının müalicəsi necə aparılır?</strong></p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Kiçik ölçülü böyrək və sidik axarı daşları dərman müalicəsi ilə asanlıqla düşürülür. Böyük ölçülü daşların müalicəsində əməliyyat üsulu daşın ölçüsü və yerinə görə seçilir. 2 sm dən kiçik böyrək daşları sərt deyilsə </p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Zərbə Dalğası ilə parçalanaraq xaric edilir. Sərt və 2 sm dən böyük böyrək daşları isə perkutan litotripsiya və fleksibl uretroskopla girilərək lazerlə parçalanır.Sidik axarının daşlaında ən əlverişli müalicə üsulu URS litotripsiya –uretereskopla girilərək daşın lazerlə parçalanmasıdır. </p>
<!-- /wp:paragraph -->

<!-- wp:paragraph -->
<p>Bu üsullarla apardığımız əməliyyatlarda xəstə 1-2 gündən sonra evə yazılır</p>
<!-- /wp:paragraph -->