Vasrikosele xəstəliyinin diaqnozu xəstənin fizikal müayinəsi ilə başlanır. Xəstənin müayinəsi isti otaqda xəstə ayaqüstə olmaqla aparılmalıdır. Bilindiyi kimi xaayalıq adrtos deyilən qişa ilə əhatə olunduğuna görə soyuq mühitdə yığılaraq xaya venalarının sıxılmasın avə görünməsinin çətinləşməsinə səbəb olur. İsti otaqda xayalığın dərisi boşaldığına görə xəstədə damarları daha asan aşkar etmək olur. Hər iki xaya müayinə olunmalıdır. Xayanın ölçülərinin kiçilməsi diqqətə alınmalıdır. Varikosele xəstəliyində reflüksun olmasını dəqiqləşdirmək üçün Xaya dopplerinin olunması əsas müayinə üsuludur.